Aramızdaki Boşluklar
Halide Edip Adıvar hayatının
belli bir bölümünü, döneme dair siyasi ve sosyolojik tespitler de yaparak, anlattığı
‘Mor Salkımlı Ev’ kitabında 1. Dünya Savaşı yıllarında bir yolculuk esnasında
şahit olduğu manzarayı ve içini kaplayan hissiyatı şöyle anlatıyor;
‘’Toros Dağları’nın eteğinde,
tam o muazzam sırta tırmanmak üzereyken acı bir feryat işittik ve kamyonu
durdurduk. Yolun ortasında yarı çıplak bir ihtiyar kadın oturmuş ağlıyordu.
Yeleği parça parça, beyaz saçları fesinin yemenisi altında saçak saçak, çıplak
ayakları yerde, buruşuk yüzünde yolunu kaybetmiş bir çocuğun korkusu ve
çaresizliği vardı. Yaver, orada ne aradığını sorduğu vakit, bir çocuk gibi dudaklarını
büktü ‘Osmaniye’ye giden aşirettenim oğul, dün beni burada koyup gittiler,
bugün gelip alacaklardı, beni unuttular, beni terk ettiler. Ah oğul, ah oğul…’
diye feryada başladı. Karanlık basmadan dağları geçmek mecburiyeti bizim orada
daha fazla kalmamıza maniydi. Ona ekmek, peynir ve para bıraktık, arkasına da
bir ceket giydirdik ve oradan ayrıldık. Kamyon hareket ettiği zaman, gözüm
orada, yüreğim parça parça, kamyonun arkasından yola bakarken birdenbire
Hamdullah Suphi’nin bir çocuk gibi hıçkıra hıçkıra ağladığını gördüm. O günden
beri her ne zaman kısa veyahut uzunca bir zaman için Hamdullah’la aramızda bir
fikir ayrılığı olsa onun terk edilmiş bir ihtiyar kadın için nasıl bir çocuk
şefkatiyle ve merhametiyle ağladığını hatırlarım. Ve aramızdaki boşluk ve çukur
derhal dolar.’’
İnsan bu satırları okuyunca
karmaşık duygulara kapılıyor.
Önce ezberden bir cümle geçiyor
aklımdan; ‘farklı fikirlerde de olsak hepimiz aynı ülkenin insanı, aynı
toprağın evladıyız; sevincimiz de hüznümüz de bir’ gibi bir şey... 2011 Ak
Parti seçim şarkısı gibi oldu?! Ama sonra, yaşanan yozlaşma, acımasızlık,
körlük ve hukuksuzluklar içinde aramızdaki boşlukların öyle bir ihtiyar kadının
haline beraber gözyaşı dökmekle kapanacığına çok da ikna olamıyorum.
Milletin hakkına tecavüz etmeyi artık
yaşamının sıradan bir parçası haline getirmiş olanların adaleti bulacakları
günü istemenin ‘’sevincimiz de hüznümüz de bir’’ retoriğinden daha gerçek
olduğu düşüncesi Halide Edip okuyup, 2011 Ak Parti seçim şarkısından hâllice
hissiyatımı yerle bir ediyor!
Sonra kafamı telefon ekranından
kaldırıp tekrar düşünmeye başlıyorum;
Her toplum gibi bugünkü Türkiye
toplumunda da sosyal çatışmaların yaşandığı muhakkak fakat insan kafasını
sosyal medyanın her gün sloganlar ve provokatif içeriklerle şişirilen nefret
balonundan çıkartıp gündelik hayatın kâh çoşkulu kâh hüzünlü seyrine bakmaya
çalışınca; çok farklı düşüncelere, inançlara ve yaşam tercihlerine sahip
insanların bin bir sebeple içiçe geçmiş hayatlarına şahitlik ediyor. Her zaman
Halide Edip’in anlattığı olaydaki gibi acı bir sahne olmasa da siyasi düşünce
ya da yaşam biçimi itibariyle hiç benzemediğimiz biriyle ‘aramızdaki boşlukları’
kapatan pek çok şey yaşıyoruz her gün.
Sosyal medyaya bakarsak öyle bir
dönemden geçiyoruz ki farklı toplum kesimleri nefret ve korkuyla birbirini bir
kaşık suda boğma raddesine gelmiş durumda! Ortalığı kaplayan büyük ve keskin
sözler; mahkeme dosyaları, tehditler… Toz duman içinde büyük bir toplumsal
yarılma yaşıyoruz!
Biz sıradan insanların, sıradan
hayatları böyle değil aslında.
Sosyal medya ve doğrudan siyasi
partilerin güdümündeki geleneksel medya -birkaç istisna hariç- tamamen aramızdaki
boşlukları büyüterek şöhret ve para kazanan dalkavuklarla ve kendi fikrinin
doğruluğuna iman etmiş kesin inançlılarla; muhafazakar ve seküler bağnazlarla
dolu.
Türkiye’de bugünkü siyasetin en
büyük sermayesinin de ‘aramızdaki boşluklar’ olduğunu düşünürsek, durup
birbirini dinlemeye fırsat vermeyen bir kargaşnın ortasında akl-ı selimin sesi maalesef
duyulmuyor. (Akl-ı selimin sözcülüğüne soyunanların beceriksizlikleri başka bir
tartışma.)
Sosyal ve geleneksel medya ve
siyasetin gündelik hamleleri üzerinden kopan fırtınaya bakarak ‘aramızdaki
boşlukların’ asla kapanmayacağı fikrine kapılmamak elde değil fakat fikirlerinin
vicdanını karartmasına izin vermeyen, kanaatlerine şüpheyle bakmayı bilen,
yanılıyor olabileceğine ihtimal vermeyi acizlik olarak görmeyen ve hepsinden
öte farklılıkları hayatın vazgeçilmez bir gerçeği ve zenginliği olarak gören ve
günlük hayatın neredeyse her anında ama hüzünlü ama heyecanlı ama gülünç bir
sahneye bakarak ‘aramızdaki boşlukları’ kapatmayı bilen büyük çoğunluk için
kapanmayacak bir boşluk yok ortada. Yapmamız gereken şey sadece
farklılıklarımızı samimiyetle kabul etmek ve hiç kimseden ahlaken daha üstün
olduğumuz vehmine kapılmadan adaleti ve özgürlüğü herkes için istemek olmalı.
Herkesin aynı düşündüğü, aynı
ideolojik inanmışlıkla olayları değerlendirdiği, aynı inançları paylaştığı,
geçmişe dair yaklaşımı ve gelecek tasavurunun aynı olduğu bir toplum gerçek bir
toplum olmaktan çok bir açık hava tımarhanesine benzer. Hayatın rengi,
çeşitliliği, karmaşası karşısında herkesin birbirine benzediği tektip bir
toplum hayal etmek ve ancak böyle olduğu takdirde sorunlarımızın üstesinden
gelebileceğimize inanmak hayatın gerçekliğini reddetmektir. Hiçbir toplum
sorunlarını daha fazla birbirine benzeyerek çözemez.
Hele hele Türkiye gibi tarih
boyunca pek çok medeniyetin kurulup yıkıldığı, yüzyıllar boyunca çok farklı
etnik ve dini farklılığın kök saldığı, hayat bulduğu bir coğrafyada herkesin
birbirine benzemesini beklemek; devlet eliyle her ne adına her kim adına olursa
olsun; bir inanç ya da ideolji çerçevesinde ‘nesiller yetiştirmeye çalışmak’ kadük
kalmaya mahkum bir girişimdir. Denendiğini ve sonuç vermek bir yana istenenin
tam tersi sonuçlar doğurduğunu iki kez tecrübe ettik Türkiye’de.
Çok çetin siyasi mücadelelerin
bitmek tükenmek bilmediği, iktidarda kalmak ya da iktidara gelmek için pek de
sınır tanınmayan; devletin neredeyse her şeye müdahale ettiği, her şeyin
sınırlarını belirlemeyi kendine hak gördüğü ve toplumun büyük kesiminin de
bunda pek beis görmediği bir ülkede yaşıyoruz. Dolayısıyla devlet gücüne sahip
olmak adeta yarı tanrı olmak gibi. Devlet böylesine ‘kutsal’, ‘güçlü’ ve
‘büyük’ olunca ona sahip olmak için
verilen mücadele de ister istemez acımasız ve kural tanımaz olabiliyor. Devlet
tasavvurumuzdaki ve siyasi kültürümüzdeki çarpıklıklar bir yana devlete sahip
olabilmek için verilen amansız kavga içinde ‘saf tutmamız’, ‘cephe almamız’
gerektiği algısı bizi her an tetikte kılıyor; elimizde telefon, kafamız
önümüzde, ekranı yukarı aşağı çekiştirirken aslında içimizi kaplayan haksızlık
duygusunun ya da korkunun müsebbibinin üst kattaki tiyatro oyuncusu ‘gezici’ komşumuz
ya da hâlâ falanca cemaatin sohbetine giden ‘cringe’ amca oğlumuz olmadığı
gerçeğini unutup aramızdaki boşlukları kapatacak gerçekliği yani hayatın
kendisini ıskalıyoruz.
Filler tepişip çimenler ezilirken
fil olduğu vehmine kapılmadan; hakkı çiğnenmiş bir mazluma, emeğinin
karşılığını alamamış bir babanın ahına, birlikte şarkı söyleyen gençlerin
çoşkusuna, bir çocuğun hayallerine bakıp samimiyet ve tebessümle komşumuza
selam vermenin inceliği ve kimsenin hakkını gaspetmiyor olmanın huzuruyla;
küçük dünyamızdaki insanların inancının, siyasi düşüncesinin, yaşam
tercihlerinin sözümona ‘büyük kavganın’ bir cephesi olmadığı bilinciyle ‘aynı
yoldan geçtiğimizi aynı sudan içtiğimizi’ görebiliyorsak aramızdaki boşluklar kapanıyor
demektir.
-Ahahahah😊
2011 Ak Parti’ye bağladım yine!?-
Abdullah
F. Yeşildağ
Yorumlar
Yorum Gönder