Aramızdaki Boşluklar


Halide Edip Adıvar hayatının belli bir bölümünü, döneme dair siyasi ve sosyolojik tespitler de yaparak, anlattığı ‘Mor Salkımlı Ev’ kitabında 1. Dünya Savaşı yıllarında bir yolculuk esnasında şahit olduğu manzarayı ve içini kaplayan hissiyatı şöyle anlatıyor;

‘’Toros Dağları’nın eteğinde, tam o muazzam sırta tırmanmak üzereyken acı bir feryat işittik ve kamyonu durdurduk. Yolun ortasında yarı çıplak bir ihtiyar kadın oturmuş ağlıyordu. Yeleği parça parça, beyaz saçları fesinin yemenisi altında saçak saçak, çıplak ayakları yerde, buruşuk yüzünde yolunu kaybetmiş bir çocuğun korkusu ve çaresizliği vardı. Yaver, orada ne aradığını sorduğu vakit, bir çocuk gibi dudaklarını büktü ‘Osmaniye’ye giden aşirettenim oğul, dün beni burada koyup gittiler, bugün gelip alacaklardı, beni unuttular, beni terk ettiler. Ah oğul, ah oğul…’ diye feryada başladı. Karanlık basmadan dağları geçmek mecburiyeti bizim orada daha fazla kalmamıza maniydi. Ona ekmek, peynir ve para bıraktık, arkasına da bir ceket giydirdik ve oradan ayrıldık. Kamyon hareket ettiği zaman, gözüm orada, yüreğim parça parça, kamyonun arkasından yola bakarken birdenbire Hamdullah Suphi’nin bir çocuk gibi hıçkıra hıçkıra ağladığını gördüm. O günden beri her ne zaman kısa veyahut uzunca bir zaman için Hamdullah’la aramızda bir fikir ayrılığı olsa onun terk edilmiş bir ihtiyar kadın için nasıl bir çocuk şefkatiyle ve merhametiyle ağladığını hatırlarım. Ve aramızdaki boşluk ve çukur derhal dolar.’’

İnsan bu satırları okuyunca karmaşık duygulara kapılıyor.

Önce ezberden bir cümle geçiyor aklımdan; ‘farklı fikirlerde de olsak hepimiz aynı ülkenin insanı, aynı toprağın evladıyız; sevincimiz de hüznümüz de bir’ gibi bir şey... 2011 Ak Parti seçim şarkısı gibi oldu?! Ama sonra, yaşanan yozlaşma, acımasızlık, körlük ve hukuksuzluklar içinde aramızdaki boşlukların öyle bir ihtiyar kadının haline beraber gözyaşı dökmekle kapanacığına çok da ikna olamıyorum.  

Milletin hakkına tecavüz etmeyi artık yaşamının sıradan bir parçası haline getirmiş olanların adaleti bulacakları günü istemenin ‘’sevincimiz de hüznümüz de bir’’ retoriğinden daha gerçek olduğu düşüncesi Halide Edip okuyup, 2011 Ak Parti seçim şarkısından hâllice hissiyatımı yerle bir ediyor!

Sonra kafamı telefon ekranından kaldırıp tekrar düşünmeye başlıyorum;

Her toplum gibi bugünkü Türkiye toplumunda da sosyal çatışmaların yaşandığı muhakkak fakat insan kafasını sosyal medyanın her gün sloganlar ve provokatif içeriklerle şişirilen nefret balonundan çıkartıp gündelik hayatın kâh çoşkulu kâh hüzünlü seyrine bakmaya çalışınca; çok farklı düşüncelere, inançlara ve yaşam tercihlerine sahip insanların bin bir sebeple içiçe geçmiş hayatlarına şahitlik ediyor. Her zaman Halide Edip’in anlattığı olaydaki gibi acı bir sahne olmasa da siyasi düşünce ya da yaşam biçimi itibariyle hiç benzemediğimiz biriyle ‘aramızdaki boşlukları’ kapatan pek çok şey yaşıyoruz her gün.

Sosyal medyaya bakarsak öyle bir dönemden geçiyoruz ki farklı toplum kesimleri nefret ve korkuyla birbirini bir kaşık suda boğma raddesine gelmiş durumda! Ortalığı kaplayan büyük ve keskin sözler; mahkeme dosyaları, tehditler… Toz duman içinde büyük bir toplumsal yarılma yaşıyoruz!

Biz sıradan insanların, sıradan hayatları böyle değil aslında.

Sosyal medya ve doğrudan siyasi partilerin güdümündeki geleneksel medya -birkaç istisna hariç- tamamen aramızdaki boşlukları büyüterek şöhret ve para kazanan dalkavuklarla ve kendi fikrinin doğruluğuna iman etmiş kesin inançlılarla; muhafazakar ve seküler bağnazlarla dolu.

Türkiye’de bugünkü siyasetin en büyük sermayesinin de ‘aramızdaki boşluklar’ olduğunu düşünürsek, durup birbirini dinlemeye fırsat vermeyen bir kargaşnın ortasında akl-ı selimin sesi maalesef duyulmuyor. (Akl-ı selimin sözcülüğüne soyunanların beceriksizlikleri başka bir tartışma.)

Sosyal ve geleneksel medya ve siyasetin gündelik hamleleri üzerinden kopan fırtınaya bakarak ‘aramızdaki boşlukların’ asla kapanmayacağı fikrine kapılmamak elde değil fakat fikirlerinin vicdanını karartmasına izin vermeyen, kanaatlerine şüpheyle bakmayı bilen, yanılıyor olabileceğine ihtimal vermeyi acizlik olarak görmeyen ve hepsinden öte farklılıkları hayatın vazgeçilmez bir gerçeği ve zenginliği olarak gören ve günlük hayatın neredeyse her anında ama hüzünlü ama heyecanlı ama gülünç bir sahneye bakarak ‘aramızdaki boşlukları’ kapatmayı bilen büyük çoğunluk için kapanmayacak bir boşluk yok ortada. Yapmamız gereken şey sadece farklılıklarımızı samimiyetle kabul etmek ve hiç kimseden ahlaken daha üstün olduğumuz vehmine kapılmadan adaleti ve özgürlüğü herkes için istemek olmalı.

Herkesin aynı düşündüğü, aynı ideolojik inanmışlıkla olayları değerlendirdiği, aynı inançları paylaştığı, geçmişe dair yaklaşımı ve gelecek tasavurunun aynı olduğu bir toplum gerçek bir toplum olmaktan çok bir açık hava tımarhanesine benzer. Hayatın rengi, çeşitliliği, karmaşası karşısında herkesin birbirine benzediği tektip bir toplum hayal etmek ve ancak böyle olduğu takdirde sorunlarımızın üstesinden gelebileceğimize inanmak hayatın gerçekliğini reddetmektir. Hiçbir toplum sorunlarını daha fazla birbirine benzeyerek çözemez.

Hele hele Türkiye gibi tarih boyunca pek çok medeniyetin kurulup yıkıldığı, yüzyıllar boyunca çok farklı etnik ve dini farklılığın kök saldığı, hayat bulduğu bir coğrafyada herkesin birbirine benzemesini beklemek; devlet eliyle her ne adına her kim adına olursa olsun; bir inanç ya da ideolji çerçevesinde ‘nesiller yetiştirmeye çalışmak’ kadük kalmaya mahkum bir girişimdir. Denendiğini ve sonuç vermek bir yana istenenin tam tersi sonuçlar doğurduğunu iki kez tecrübe ettik Türkiye’de.

Çok çetin siyasi mücadelelerin bitmek tükenmek bilmediği, iktidarda kalmak ya da iktidara gelmek için pek de sınır tanınmayan; devletin neredeyse her şeye müdahale ettiği, her şeyin sınırlarını belirlemeyi kendine hak gördüğü ve toplumun büyük kesiminin de bunda pek beis görmediği bir ülkede yaşıyoruz. Dolayısıyla devlet gücüne sahip olmak adeta yarı tanrı olmak gibi. Devlet böylesine ‘kutsal’, ‘güçlü’ ve ‘büyük’  olunca ona sahip olmak için verilen mücadele de ister istemez acımasız ve kural tanımaz olabiliyor. Devlet tasavvurumuzdaki ve siyasi kültürümüzdeki çarpıklıklar bir yana devlete sahip olabilmek için verilen amansız kavga içinde ‘saf tutmamız’, ‘cephe almamız’ gerektiği algısı bizi her an tetikte kılıyor; elimizde telefon, kafamız önümüzde, ekranı yukarı aşağı çekiştirirken aslında içimizi kaplayan haksızlık duygusunun ya da korkunun müsebbibinin üst kattaki tiyatro oyuncusu ‘gezici’ komşumuz ya da hâlâ falanca cemaatin sohbetine giden ‘cringe’ amca oğlumuz olmadığı gerçeğini unutup aramızdaki boşlukları kapatacak gerçekliği yani hayatın kendisini ıskalıyoruz.

Filler tepişip çimenler ezilirken fil olduğu vehmine kapılmadan; hakkı çiğnenmiş bir mazluma, emeğinin karşılığını alamamış bir babanın ahına, birlikte şarkı söyleyen gençlerin çoşkusuna, bir çocuğun hayallerine bakıp samimiyet ve tebessümle komşumuza selam vermenin inceliği ve kimsenin hakkını gaspetmiyor olmanın huzuruyla; küçük dünyamızdaki insanların inancının, siyasi düşüncesinin, yaşam tercihlerinin sözümona ‘büyük kavganın’ bir cephesi olmadığı bilinciyle ‘aynı yoldan geçtiğimizi aynı sudan içtiğimizi’ görebiliyorsak aramızdaki boşluklar kapanıyor demektir.

-Ahahahah😊 2011 Ak Parti’ye bağladım yine!?-

 

                                                                                                                                                             Abdullah F. Yeşildağ


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Demokratlar Nerde?

Bir Cumhuriyet Yazısı; Türkiye’yi Aferistlere Yedirecek Miyiz?

Münfesih